«کد ۹۹» در ترکیه معمولاً به «کد ۹۹ مهاجرتی» اشاره دارد که در سیستم اداره مهاجرت ترکیه (GöçNet) ثبت میشود. این کد به معنای «ممنوعالورود بودن به ترکیه» یا «رد درخواست اقامت» است.
وقتی یک تبعه خارجی (بهویژه ایرانیها که تعدادشان در ترکیه زیاد است) به دلایل مختلف از نظر اداره مهاجرت ترکیه به عنوان «تهدید برای امنیت عمومی» یا «نقضکننده قوانین اقامت» شناخته شود، برایش کد ۹۹ ثبت میشود.
دلایل اصلی ثبت کد ۹۹ (عام یا خاص بودن)
این کد در برخی موارد عام (شامل گروهی از افراد با یک ویژگی مشترک) و در برخی موارد خاص (فردی) است:
۱. دلایل امنیتی (عام): اگر فردی از شهر یا منطقهای در ایران باشد که دولت ترکیه آن منطقه را امنیتی میداند یا اگر اسم فرد با لیستهای امنیتی (مثلاً افراد مرتبط با گروههای مخالف دولت ترکیه یا ایران) شباهت داشته باشد.
۲. تجاوز از مدت اقامت (Overstay): اگر فردی مدت زیادی بعد از اتمام ویزا یا اقامتش در ترکیه بماند و بعد اقدام کند، ممکن است کد ۹۹ بخورد.
۳. کار غیرمجاز: اگر فردی بدون اجازه کار (Work Permit) مشغول به کار شود و شناسایی شود.
۴. تشابه اسمی: این مورد خیلی شایع است. اگر نام و نام خانوادگی فرد دقیقاً با فردی که در لیست سیاه پلیس ترکیه یا اینترپل است یکی باشد، سیستم به طور خودکار کد ۹۹ را ثبت میکند (در این حالت فرد بیگناه است).
۵. رفت و آمد مکرر و طولانی (گردشگر حرفهای): کسانی که با ویزای توریستی یا توریستی-اقامتی (مثل قانون ۹۰ روز) مدت زیادی در ترکیه میمانند و مدام تمدید میکنند، از نظر دولت ترکیه «گردشگر» محسوب نمیشوند و ممکن است به ظن مهاجرت غیرقانونی یا کار غیرمجاز کد ۹۹ دریافت کنند.
۶. تبدیل ویزای توریستی به اقامت: از سال ۲۰۲۲ به بعد، دولت ترکیه در بسیاری از شهرها (مثل استانبول، آنتالیا، آنکارا) به دارندگان ویزای توریستی که درخواست اقامت (کیملیک) میدهند، به جای پذیرش، کد ۹۹ میدهد.
آیا راهکار یا پیشگیری دارد؟
بله، اما بستگی به مرحله دارد:
الف) پیشگیری (قبل از اقدام):
· عدم تجاوز از ویزا: سعی کنید حتی یک روز هم اضافهتر از موعد مقرر نمانید.
· استفاده از وکیل مهاجرت: برای درخواست اقامت یا تبدیل ویزا حتماً از یک وکیل معتبر ترک که با قوانین جدید آشناست استفاده کنید. اگر درخواست شما توسط وکیل با مدارک درست ثبت شود، احتمال کد ۹۹ به شدت کم میشود.
· عدم کار بدون مجوز: به هیچ وجه بدون اجازه کار مشغول نشوید.
· اجتناب از تمدیدهای مکرر توریستی: اگر قصد زندگی دارید، از راههای قانونی (مثل خرید ملک، ثبت شرکت، ویزای تحصیلی یا کاری) اقدام کنید نه ویزای توریستی.
· پرهیز از شهرهای شلوغ: اگر با ویزای توریستی اقدام به اقامت میکنید، شهرهای کوچکتر (مانند قیصری، اسپارتا، چوروم) شانس موفقیت بیشتری دارند تا استانبول و آنتالیا.
ب) درمان (بعد از دریافت کد ۹۹):
· اعتراض اداری (Itiraz): اگر فکر میکنید کد ۹۹ اشتباهی (مثلاً تشابه اسمی) خوردهاید، وکیل میتواند به اداره مهاجرت استانبول یا آنکارا درخواست بررسی مجدد بدهد. در موارد تشابه اسمی معمولاً بعد از چند ماه برطرف میشود.
· دعوی در دادگاه اداری (İdare Mahkemesi): اگر اعتراض اداری جواب نداد، وکیل باید ظرف ۶۰ روز علیه تصمیم اداره مهاجرت در دادگاه اداری ترکیه شکایت کند. اگر قاضی تشخیص دهد کد ۹۹ غیرقانونی است، دستور لغو آن را صادر میکند.
· خروج از کشور: اگر کد ۹۹ برای شما ثبت شده باشد، معمولاً به شما مهلت میدهند (مثلاً ۱۰ روز) که خاک ترکیه را ترک کنید. اگر خارج شوید، بعداً وکیل از بیرون میتواند برای پاک کردن سابقه اقدام کند. اما اگر بمانید و دستگیر شوید، ممکن است دیپورت شوید و چند سال ممنوعالورود شوید.
خلاصه: کد ۹۹ یعنی شما در لیست سیاه اداره مهاجرت ترکیه قرار گرفتهاید. اگر عام (امنیتی یا منطقهای) باشد، معمولاً شانس رفع آن کم است. اگر به دلیل خطای سیستمی یا مدارک ناقص باشد، با وکیل خوب قابل حل است. بهترین راهکار، پیشگیری از طریق اقدام قانونی و مشورت با وکیل قبل از هر درخواستی است.
