ترکیه، با پیشرفت های چشمگیر در حوزه آموزش عالی و مزایای اقتصادی و جغرافیایی، در سال های اخیر به قطبی جذاب برای دانشجویان از سراسر جهان تبدیل شده است. رشد فزاینده ی تعداد دانشجویان خارجی در این کشور، شورای آموزش عالی ترکیه (YÖK) را بر آن داشته تا برای بهبود و ساماندهی مهاجرت تحصیلی، تغییرات مهمی را در شیوه ثبت نام دانشجویان بین المللی اعمال کند. YÖK یا همان Yükseköğretim Kurulu، نهاد اصلی ناظر بر تمامی دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی در ترکیه است که سیاست ها و قوانین آموزش عالی را تدوین و اجرا می کند. هدف از این اصلاحات، همگام سازی دقیق تر پایگاه های داده آموزشی و مهاجرتی و همچنین تضمین کامل حقوق دانشجویان است. این مقاله به تفصیل به بررسی این تغییرات و پیامدهای آن برای متقاضیان تحصیل در ترکیه می پردازد.
بر اساس اطلاعیه های جدید شورای آموزش عالی ترکیه (YÖK) و تفاهم نامه ای که با اداره کل مدیریت مهاجرت (Göç İdaresi Başkanlığı) منعقد شده است، از تاریخ ۴ جولای ۲۰۲۵ (۱۳ تیر ۱۴۰۴)، سیستم آنلاین پیش ثبت نام برای متقاضیان خارجی کاملاً حذف شده است. این گام با هدف افزایش نظارت بر فرایند پذیرش و جلوگیری از هرگونه ثبت نام نامنظم یا غیرقانونی برداشته شده است. از این پس، متقاضیان تحصیل در ترکیه باید در بازه های زمانی مشخصی و به صورت حضوری به دانشگاه های مورد نظر خود مراجعه کرده و فرآیند ثبت نام را تکمیل کنند. این بازه های زمانی به شرح زیر است:
این تغییر به دانشگاه ها این امکان را می دهد که مدارک دانشجویان را با دقت بیشتری بررسی کرده و از تطابق آن ها با قوانین و مقررات مهاجرتی اطمینان حاصل کنند.
یکی از حیاتی ترین تغییرات در فرآیند ثبت نام، اجبار به ارائه اقامت قانونی و دریافت "شماره شناسایی اتباع خارجی" (YKN) است.
YKN که مخفف Yabancı Kimlik Numarası است، یک کد ۱۰ رقمی منحصربه فرد برای شناسایی افراد خارجی مقیم ترکیه محسوب می شود و مانند کد ملی برای شهروندان ترک عمل می کند. این شماره از طریق درگاه یکپارچه YÖKSİS-YKN صادر می شود و برای تکمیل هرگونه ثبت نام در دانشگاه ضروری است. YÖKSİS نیز یک سیستم اطلاعاتی جامع برای آموزش عالی است که تمامی اطلاعات دانشگاهی دانشجویان را در خود جای می دهد. این اقدام به منظور یکپارچه سازی و هماهنگی داده های دانشجویان بین المللی در سیستم های آموزشی و مهاجرتی کشور صورت گرفته است.
علاوه بر این، تمامی دانشجویان موظف هستند هم زمان با ثبت نام نهایی در دانشگاه، در "بیمه سلامت همگانی" (GSS) ثبت نام کنند و حق بیمه مربوطه را به سازمان تأمین اجتماعی ترکیه (SGK) بپردازند.
GSS یا Genel Sağlık Sigortası، سیستم بیمه درمانی دولتی ترکیه است که امکان دسترسی به خدمات درمانی در بیمارستان ها و مراکز درمانی دولتی را فراهم می کند. این الزام تضمین می کند که همه دانشجویان بین المللی در طول مدت تحصیل خود از پوشش درمانی مناسب و خدمات بهداشتی لازم برخوردار باشند، که به بهبود کیفیت زندگی و تحصیل آن ها کمک شایانی می کند.
محدودیت های زمانی و همکاری با اداره مهاجرت دانشگاه ها تحت نظارت شدید YÖK هستند و موظفند پذیرش دانشجویان بین المللی را صرفاً در بازه های زمانی از پیش تعیین شده انجام دهند. پذیرش دانشجویان خارج از این تقویم به هیچ عنوان مجاز نیست و هرگونه تخلف می تواند عواقب قانونی جدی برای دانشگاه ها به دنبال داشته باشد. همچنین، در صورت بروز مشکلات فنی در فرآیند صدور شماره شناسایی YKN، دانشگاه ها موظف هستند مستقیماً با اداره کل مدیریت مهاجرت هماهنگی لازم را انجام دهند تا مسائل به سرعت و با دقت رفع شوند. این تدابیر با هدف کاهش خطاها، افزایش دقت و اطمینان از صحت اطلاعات ثبت شده در سیستم های دولتی اتخاذ شده اند.
مقامات شورای آموزش عالی ترکیه معتقدند که این تغییرات با اهداف بلندمدت و کلیدی زیر طراحی شده اند:
این تغییرات ممکن است برای برخی از متقاضیان، به خصوص آن هایی که به ثبت نام های کاملاً آنلاین عادت داشتند یا در حال حاضر خارج از ترکیه زندگی می کنند، چالش برانگیز به نظر برسد؛ زیرا نیازمند سفر حضوری به ترکیه برای تکمیل فرآیند ثبت نام است.
با این حال، باید توجه داشت که این سیستم جدید می تواند شفافیت و امنیت بیشتری در فرآیند پذیرش ایجاد کند و از بروز مشکلات احتمالی مانند عدم تطابق مدارک، مسائل اقامتی یا حقوقی در آینده جلوگیری نماید. همچنین، اجباری شدن بیمه سلامت به دانشجویان اطمینان خاطر می دهد که در صورت نیاز به خدمات پزشکی، پشتیبانی لازم را خواهند داشت. برای موفقیت در فرآیند ثبت نام تحت قوانین جدید، متقاضیان باید اقدامات کلیدی زیر را انجام دهند:
جمع بندی
تغییرات جدید در فرآیند ثبت نام دانشجویان بین المللی در ترکیه نشان دهنده تلاش جدی این کشور برای بهبود مدیریت، نظارت، و ارتقاء کیفیت خدمات برای دانشجویان خارجی است. اگرچه این تغییرات ممکن است در ابتدا نیازمند سازگاری و برنامه ریزی دقیق تری باشند، اما در بلندمدت می توانند به شفافیت بیشتر، امنیت بالاتر، و کیفیت خدمات بهتر برای دانشجویان بین المللی منجر شوند. متقاضیان باید با دقت این تحولات را دنبال کرده و خود را برای الزامات جدید حضوری و قانونی آماده کنند تا تجربه ای موفق و بی دغدغه در تحصیل در ترکیه داشته باشند.